خواص درمانی گیاه علف خرس – زالزالک

0
1740

معرفی کامل گیاه علف خرس:

علف خرس ، گیاهی است خیزان با شاخه های انعطاف پذیر، خزنده، به رنگ قرمز قهوه ای و به طول تا ۱/ ۵ متر می باشد. برگهای آن به صورت متناوب و چرمی بوده که دارای حاشیه کامل و کمی برگشته و دمبرگ کوتاه هستند.

برگ ها بدون کرک، براق و همیشه سبز می باشند. سطح زیرین برگها به طور مشخص مشبک بوده، رگبرگ اصلی و حاشیه ها کرک آلود هستند.برگهای علف خرس بسیار تلخ و قابض کننده هستند.

گل های این گیاه به صورت ۳ تا ۱۲ تایی درون دسته های كوتاه و آویزان قرار دارند. دمگل ها هم اندازه بوده، روی انتهای پایک هایی قرار می گیرند. دمگل ها دارای ۲ براکتئول کوچک، تخم مرغی و مژه دار در قاعده خود هستند. کاسه گل به طول یک میلی متر و دارای ۵ دندانه غشایی است.

جام گل، تخم مرغی تا کوزه ای شکل و به رنگ سفید یا قرمز با پهنکی قرمز به طول ۵ تا ۶ میلی متر و دارای ۵ لب به عقب برگشته می باشد.

میله پرچم ها در قاعده بسیار ضخیم می باشد. رنگ بساک ها قرمز لاکی بوده  و هر یک بلند و پیچ و خم دار هستند که توسط منافذی شکوفا می گردند. تخمدان ۵ تا ۷ برچه ای و خامه، بلندتر از پرچم ها می باشد. میوه شفت کروی، گرد آلود و به اندازه یک نخود است، میوه ۵ تا ۷ دانه کلیوی به پهلو فشرده و حدود ۴ میلی متر طول دارد.

علف خرس از اشعه ماورا بنفش جلوگیری می کند

فرآورده ها:

از برگ های خشک شده و فرآورده های حاصل از برگهای تازه علف خرس برای مصارف دارویی استفاده می شود.

داروی بدست آمده  شامل برگهای تازه یا خشک شده گیاه است. که از طبیعت جمع آوری می شوند. حداکثر میزان آربوتین از مهر تا دی و نیز در شرایطی که برگها به سرعت خشک شوند، می باشد. مهمترین کشورهای تولید کننده این گیاه اسپانیا، ایتالیا، اتریش، سوییس، اسکاندیناوی، لهستان، روسیه و بلغارستان میباشند.

محل رویش:

این گیاه بیشتر از اروپای مرکزی تا شبه جزیره اسکاندیناوی و از سمت شرق تا سیبری رویش داشته و در آمریکای شمالی نیز یافت می شود.

ممکن است برگهای این گیاه با سایر گیاهان این خانواده یا برگهای شمشاد اشتباه شوند.

علف خرس برای درمان التهاب مثانه

ترکیبات علف خرس:

ترکیبات این گیاه شامل گلیکوزیدهای هیدروکینونی شامل: متیل آربوتین، آربوتین، مشتقات گالوییل آربوتین، پیسئوزیدها و هیدروکینون آزاد که حاصل تجزیه آربوتین بوده و طی پیر شدن برگها و یا خشک شدن آنها حاصل می گردد.

اسیدهای فنول کربوکسیلیک شامل: گالیک اسید، سالیسیلیک اسید،  پاراهیدروکسی بنزوئیک اسید، پاراکوماریک اسید، سیرینژیک اسید، فرولیک اسید، کافئیک اسید، ليتوسپرمیک اسید.

تانن ها، آلاژی تانن هایی مانند کوری لاگین، تانن های کندانسه که عمدتا شامل پروآنتوسیانیدین ها و مونومرهای آنها از قبیل سیانیدین و دلفینیدین می باشند. ایریدوییدهایی از قبیل مونوتروپین. فلاونوییدهایی مانند گلیکوزیدهای فلاونولی از جمله: هایپر وزید که عمده ترین گلیکوزید فلاونولی موجود در این گیاه است. کوئرسیترین، ایزو کوئرسیترین، میریسیترین و نیز آگلیکون ها.

آنزیم ها شامل بتاگلیکوزیداز (آربوتاز) که در اثر از دست دادن آب و نیز حین فرآوری گیاه غیرفعال می شوند. از دست رفتن فعالیت آن طی فرآوری گیاه ناشی از وجود مقادیر زیاد تانن موجود در گیاه است. تری ترپن ها از جمله اورسولیک اسید،اووائول الكل و بتا – آمیرین.

گیاه علف خرس از پوست محافظت می کند

خواص درمانی علف خرس:

اثر قابض کننده:

تانن های موجود در این گیاه خاصیت قابض کننده دارد.

اثر ضد باکتری:

فنول گلوکوزیدها و آگلیکون های مربوط که در این گیاه یافت می گردند، ضد باکتری هستند.

اثر ضد میکروبی:

گیاه مزبور مربوط به هیدروکینون، یعنی آگلیکون حاصل از آربوتین و یا دیگر محصولات فرعی آربوتین در ادرار می باشد. فرآیند مزبور در صورت قلیایی بودن ادرار صورت گرفته، آگلیکون های مذکور که با گلوکورونیک اسید و سولفوریک اسید مزدوج گردیده اند قبل از دفع ادراری، اثر ضد میکروب خود را اعمال می نمایند.

اثر ضد التهابی:

با توجه به نتایج بررسی های صورت گرفته، برخی متخصصین استفاده از بعضی فرآورده های دارای مصارف خوراکی و یا موضعی گیاه مزبور را به عنوان داروی کمکی جهت درمان التهاب و مواردی از قبیل درماتیت تماسی، آماس، التهاب مفاصل و اختلالات مرتبط با هیپرپیگمانتاسیون مفید می دانند.

همچنین بر اساس نتایج بدست آمده از آزمایشات صورت گرفته، مشخص شده که این گیاه اثر خوبی در درمان التهاب مثانه دارد.

اثر بر هیپرپیگمانتاسیون:

از برگهای این گیاه، به عنوان نوعی عامل سفید کننده پوست استفاده می شود. در یک مطالعه، عصاره اتانولی تهیه شده از برگ های خشک شده متعلق به ۵ گونه از گیاه مزبور، که مورد مطالعه قرار گرفته است، مشخص شده که تمام عصاره ها دارای اثر شدید مشابه سوپر اکسید دیسموتاز می باشند. از سوی دیگر هیچ رابطه – ای بین مقدار آربوتین موجود در عصاره ها و اثر ضد تیروزیناز آنها مشاهده نگردید.

به اعتقاد پژوهشگران می توان این گیاه را به دلیل داشتن اثرات شدید ضد تیروزیناز، مهار تولید ملانین، اثر شبه سوپر اکسید دیسموتاز و توانایی جذب پرتو فرابنفش به عنوان نوعی عامل آرایشی سفید کننده در نظر گرفت.

اثرات ادرار آور:

این گیاه اثر ادرار آور دارد. در یک بررسی انجام گرفته مشخص گردید که مصرف گیاه مزبور طی ۲ تا ۲۴ ساعت موجب افزایش چشمگیر ادرار گردیده است. و این در حالی است که  گیاه مزبور موجب افزایش دفع سدیم یا پتاسیم نمی شود، حال آن که هیدروکلروتیازید دارای نوعی اثر دافع سدیم می باشد. از این رو محققان با استناد به یافته های حاصل از این بررسی، استفاده از گیاه مزبور را به عنوان نوعی عامل مدر تأیید نموده اند.

درمان عفونت های مجاری ادرار با علف خرس:

از علف خرس برای درمان بیماریهای التهابی مجاری دستگاه ادراری استفاده می شود.

همچنین در طب سنتی، این گیاه برای درمان انواع ناراحتی های ادراری – تناسلی و مجاری صفراوی به کار برده می شود.

[su_box title=”مطالب مرتبط:” box_color=”#8000b0″ title_color=”#ffffff”]پیشنهاد می شود برای درمان بیماری های مجاری ادرار به مطلب “گیاه پاشیرک” نیز مراجعه کنید.[/su_box]

روش مصرف:

این گیاه به صورت خرد شده، پودر شده، عصاره خشک برای تهیه دم کرده یا خیسانده های سرد و نیز به صورت عصاره یا اشکال دارویی جامد دارای مصارف خوراکی استفاده می شود.

گیاه مزبور همچنین جزیی از فرآورده های ترکیبی مورد مصرف در اورولوژی بوده، در فرآورده های تک جزء نیز یافت می گردد.

اشکال دارویی:

کپسول های ۱۵۰ و ۴۵۵ و ۵۰۵ میلی گرمی،

چای های دارویی و اشکال محلول فرآورده ها:

برای تهیه چای، روی ۲ / ۵ گرم قطعات خرد شده یا پودر ریز گیاه، آب جوش ریخته شود (یک قاشق چایخوری برابر ۲/ ۵ گرم گیاه می باشد)، یا آن که گیاه مزبور در آب سرد ریخته شده، سپس سریعا به دمای جوش رسانده و پس از ۱۵ دقیقه صاف شود. چای ممکن است حاوی حدود ۳۰ درصد از این گیاه همراه با سایر داروها باشد. در صورت بالا بودن میزان گیاه مزبور در چای، جهت پایین آوردن میزان تانن موجود در آن می بایست گیاه را به مدت ۶ تا ۱۲ ساعت در آب سرد خیساند.

مقدار مصرف:

مقدار مصرف قطعات خرد یا پودر شده این گیاه در یک دوز منفرد، ۱۰ گرم (معادل ۴۰۰ تا ۸۴۰ میلی گرم آربوتین)، یا ۰/ ۴ گرم عصاره خشک می باشد. مقدار مصرف عصاره مایع در یک دوز منفرد، ۲ گرم است. به علاوه می توان ۳ گرم گیاه را در ۱۵۰ میلی لیتر آب به صورت دم کرده یا خیساندۀ سرد ۴ بار در روز مصرف نمود.

علف خرس - زالزالک ادرار آور است

عوارض جانبی و هشدارها:

اشخاص مبتلا به حساسیت معدی ممکن است در صورت مصرف فرآورده های حاصل از این گیاه که حاوی مقدار زیادی تانن است، دچار تهوع، استفراغ و معده درد شوند.

امکان بروز صدمات کبدی ناشی از مصرف دراز مدت این گیاه به ویژه در کودکان، به دلیل هیدروکینون های حاصل از گلیکوزیدهای موجود در آن که دارای سمیت کبدی می باشند وجود دارد.

در صورت مصرف همزمان این گیاه با آهن، امکان ایجاد کمپلکس نامحلول غیرقابل جذب بین آهن و تانن موجود در گیاه و در نتیجه بروز اثرات ناخواسته بر اجزاء تشکیل دهنده خون وجود دارد.

بیمارانی که از مکمل های دارای آهن استفاده می کنند، می بایست بین زمان مصرف گیاه مزبور و دارو به مدت ۱ تا ۲ ساعت فاصله بیندازند.

مصرف بیش از حد مصرف بیش از حد این گیاه موجب بروز التهاب و تحریک غشاء مخاطی مجاری ادرار و مثانه می شود. همچنین به دلیل سمیت کبدی هیدروکینون های حاصل از گلیکوزیدهای موجود در این گیاه، مصرف دراز مدت آن و به ویژه توسط کودکان موجب بروز صدمات کبدی می گردد.

موارد منع مصرف:

اشخاص مبتلا به اختلالات کلیوی، اختلالات توأم با تحریک دستگاه گوارشی و نیز افراد دارای ادرار اسیدی هستند، نباید از این گیاه استفاده کنند.

همچنین گیاه مزبور نباید همراه با ترکیبات اسیدی کننده ادرار که موجب کاهش اثر ضد باکتری آن می شود، تجویز گردد. چرا که اثر ضد عفونی کننده هیدروکینون ها بر دستگاه ادراری، فقط در محیط های قلیایی بروز می نماید، لذا از مصرف همزمان این گیاه با داروها و یا غذاهایی که مقدار اسیدیته ادرار موجود در مثانه را افزایش می دهند، می بایست خودداری گردد.

داروی حاصل از این گیاه نباید به مدت طولانی بدون تجویز پزشک مصرف شود.

مصرف در دوران بارداری و شیردهی:

مصرف فراورده های گیاه مزبور در دوران بارداری و شیردهی ممنوع می باشد.

مصرف این گیاه برای افراد زیر 12 سال نیز ممنوع می باشد.

روش نگهداری علف خرس:

این گیاه را می بایست در ظروف کاملا سربسته و دور از نور نگهداری کرد.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید