معرفی گیاه مرزنگوش – خواص درمانی

32

معرفی کامل گیاه مرزنگوش:

مرزنگوش، گیاهی است دو ساله که ساقه اصلی آن بسیار منشعب، به طول 20 تا 25 سانتی متر، که دارای شاخه هایی به رنگ سبز مایل به خاکستری تا سفید فام و گاهی اوقات مخلوط با قرمز می باشد. ساقه ها کم و بیش کرک دار تا کاملا کرک دار هستند. برگ های آن قاشقی، ضخیم، در هر دو سطح نمدی خاکستری، دارای حاشیه کامل و مدور و دمبرگ کوتاه و معمولاً فاقد رگه های مشخص می باشد. چرخه های کاذب اغلب پوشیده از ۳ تا ۴ براکته مدور و سبز خاکستری هستند که با خوشه ها یا کپه های پانیکول مانند گل ترکیب شده اند.

 گل های این گیاه ریز و بدون پایک بوده، طول آن ها کمی بلندتر از طول براکته های نمدی خاکستری است که آنها را احاطه کرده است. به نظر می رسد کاسه فقط واجد یک کاسبرگ باشد چرا که فاقد دندانه است. دو کاسبرگ پایینی تقریبا وجود ندارند. کاسه گل شبیه براکته ها به نظر می آید. جام گل سفید تا صورتی تا سوسنی روشن به طول حدود ۴ میلی متر، دارای چند دندانه نوک تیز و غیر برجسته می باشد. لب بالایی ۲ لوب دارد. پرچم ها محصور در جام بوده یا از آن بیرون زده اند. میوه صاف و قهوه ای روشن است.

این گیاه دارای بوی تند مشخص و مزه تلخ می باشد.

از اسانس حاصل از تقطیر برگ ها و گل های خشک جدا شده از ساقه، بخش های هوایی تازه و گل دار این گیاه برای مصارف دارویی استفاده می شود.

این گیاه در فصل گل دهی جمع آوری و از ساقه ها جدا می شوند. اسانس مرزنگوش روغن فرار این گیاه است که به روش تقطیر با بخار برگ ها و گ لها طی فصل گلدهی به دست می آید. بسته به محل کشت ممکن است عمل برداشت سالانه ۲ بار صورت گیرد. عمل خشک کردن برای پرهیز از سیاه شدن برگ ها، سریعاً انجام می گیرد. اسانس این گیاه طی فرآیند تقطیر با آب، از گیاه تازه یا خشک و گلدار به دست می آید.

محل رویش گیاه مرزنگوش:

این گیاه در مناطق جنوبی مدیترانه ای، در آلمان کاشته می شود. پراکنش در ایران در مناطق شمال و غرب ایران پراکنش گسترده ای دارد.

ترکیبات گیاه مرزنگوش:

ترکیبات این گیاه دارای مهمترین ترکیبات موجود در روغن فرار شامل سیس-سابینن هیدرات (۴۰ تا ۵۰ درصد)، سیس سابینن هیدرات استات (۲۰ تا ۳۰ درصد)، سابینن (۱۰ درصد) و ترانس – سابینن هیدرات (۲ درصد) می باشد. سیس سابینن هیدرات استات در نتیجه تقطیر با بخار آب به ترکیبیاتی از قبیل ترپینن (به مقدار ۱۵ تا ۴۰ درصد در روغن فرار حاصل از تقطیر با بخار آب وجود دارد)، گاما- ترپینن به مقدار ۲ تا ۱۲ درصد در روغن فرار حاصل از تقطیر با بخار آب وجود دارد و نیز آلفا-تر پینن، لیمونن و ترپینول هایی تبدیل می گردد که منجر به تغییر رایحه اسانس می شوند.

خواص گیاه مرزنگوش

خواص درمانی گیاه مرزنگوش:

بررسی های برون تن نشان داده اند که گیاه کامل و روغن فرار حاصل از آن ضد میکروب، ضد ویروس و حشره کش می باشند.

در طب سنتی گیاه مزبور و روغن فرار آن جهت درمان ترامپ (گرفتگی عضلاتافسردگی، سرگیجه، اختلالات گوارشی، میگرن، سردردهای عصبی، ضعف اعصاب، رعشه، سرفه های توأم با تشنج و سرما خوردگی به کار برده می شود.

در طب سنتی ایران طبع این گیاه گرم و خشک می باشد.

این گیاه در درمان سردرد و دیگر دردهای ناشی از سردی و رطوبت مزاج سودمند است و استعمال موضعی آن در کاهش درد بواسیر مؤثر می باشد. آشامیدن دمکرده این گیاه در درمان مراحل ابتدایی استسقا، دشواری دفع ادرار و دل پیچه نافع می باشد.

گاه از این گیاه به عنوان داروی محرک استفاده می شود.

روش مصرف:

جهت تهیه چای می بایست ۲۵۰ میلی لیتر آب جوش را به ۱ تا ۲ قاشق چایخوری گیاه افزود، پس از ۵ دقیقه آن را صاف نمود. و ۱ تا ۲ فنجان چای در طول روز میل شود.

برای تهیه پماد باید ۲۰ قسمت گیاه را با یک قسمت آمونیاک و ۱۰ قسمت الكل به مدت چند ساعت به حال خود رها نمود سپس مخلوط حاصل را در یک حمام آب گرم به ۱۰۰ قسمت وازلین، افزوده و آن را تا هنگامی که آمونیاک و الكل تبخیر گردند، حرارت داد. در نهایت نیز می بایست پماد صاف شود.

این گیاه را می توان بیش از ۲ سال در ظروف محکم و سربسته نگهداری نمود.

عوارض جانبی و هشدارها:

تاکنون هیچ گونه عوارض جانبی ناشی از مصرف صحیح و اندازه گیاه مذکور مشاهده نشده است. با این وجود استفاده دراز مدت از گیاه به دلیل آربوتین موجود در آن توصیه نمی شود.

تجويز مرهم این گیاه به کودکان و خردسالان ممنوع است.

اینستاگرام:
از طریق لینک زیر ما را در اینستاگرام دنبال کنید:

مرجع گیاهان دارویی در اینستاگرام

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید