معرفی گیاه سیاه توسه – خواص درمانی

13

معرفی کامل گیاه سیاه توسه:

سیاه توسه، درختچه ای است بدون خار، با ارتفاع  1 تا ۳ متر،  یا درختی چوبی به ارتفاع  ۷ متر با انشعابات مجتمع روی شاخه ها و با برگ های متراکم می باشد. پوست آن ابتدا سبز و بعداً به رنگ قهوه ای خاکستری و پوشیده از عدسک های سفید خاکستری می شود. جوانه های برگ کرک دار هستند. برگ های جوان نازک و نرم و بعداً سفت تر، بیضوی عریض تا تخم مرغی شکل می شود.

گل های این درخت به تعداد ۲ تا ۱۰ عدد است که درون گرزن های محوری با دمگل آذین هایی 1 تا ۳ برابر طول گل آذین قرار دارند. گل ها به رنگ سفید، به طول ۳ تا ۴ میلی متر، با ۵ کاسبرگ و ۵ گلبرگ، که در ابتدا کرک دار می باشد. گلبرگ ها به رنگ سفید، افراشته و پایک دار هستند. پرچم ها محصور در جام گل، تا حدودی کوتاهتر از گلبرگ ها می باشند. میوه شفتی کروی است که ابتدا سبز می باشد و هنگام رسیدن قرمز و سپس ارغوانی – سیاه می گردد. اندام مزبور به قطر حدود ۸ میلی متر و حاوی ۲ تا ۳ دانه عریض، تخت، مثلثی عدسی شکل با یک شیار بلند و بسیار باریک است.

چوب این درخت سخت و به رنگ زرد – قرمز درخشان می باشد. بویی تقریباً نامطبوع و مزه تلخ دارد.

از پوست خشک شده تنه و شاخه ها، پوست تازه تنه و شاخه ها برای مصارف دارویی استفاده می شود.

روش برداشت :

پوست سیاه توسه پوست خشک شده تنه و شاخه های گونه ذکر شده، طی ماه های اردیبهشت تا تیر، کنده شده و سپس خشک می شود. و برای یک سال انبار می گردد. و یا به مدت یک ساعت در دمای ۱۰۰ درجه سانتی گراد حرارت داده می شود.

محل رویش گیاه سیاه توسه:

این گیاه در تمام مناطق اروپا، غرب آسیا، ترکیه و قفقاز به صورت خودرور بوده، اما بعدها به آمریکای شمالی نیز گسترش یافته است.

در ایران، گونه مذکور که تحت عنوان .Frangula alnus Mill نیز خوانده می شود در استان گیلان (لاهیجان) یافت می شود.

ترکیبات گیاه سیاه توسه:

ترکیباتراین درخت شامل مشتقات آنتراسن (۴ تا ۶ درصد) یعنی آنترانوییدهایی که مهمترین آنها شامل گلوکوفرانگولین A، گلوکوفرانگولین A دی استات  و نیز فرانگولین A و فرانگولین C می باشد. مشتقات نفتالن از قبیل نفتوکینون ها و آلکالوییدهای پپتیدی (به مقدار ناچیز مانند فرانگولین) است.

اثرات گیاه سیاه توسه:

پوست این گیاه حاوی مشتقات آنتراسن و آگلیکون های آنها است که باعث کاهش جذب آب توسط روده می شود. مشتقات آنتراسن موجب ترشح فعال الکترولیت ها و آب به داخل مجرای روده شده و با تحریک حرکات دودی، مانع جذب الکترولیت ها و آب از روده بزرگ می گردند. همین امر موجب شتاب حرکت و کاهش مدت توقف مواد در روده می شود. بدین ترتیب میزان آب موجود در روده افزایش یافته، افزایش محتویات روده موجب افزایش فشار و تحریک حرکات دودی روده می گردد.

خواص درمانی گیاه سیاه توسه:

مصرف پوست این گیاه موجب سهولت اجابت مزاج در مواردی مانند زخم مقعد، بواسیر و نیز پس از عمل جراحی راست روده مقعد می شود.

ممکن است از آن در فرآورده های مورد استفاده جهت جراحی های کاوشگرانه دستگاه گوارش نیز استفاده گردد.

همچنین از این گیاه برای درمان ضعف گوارش همراه با اسهال به کار برده می شود.

موارد منع مصرف:

مصرف این گیاه در صورت ابتلاء به انسداد روده، بیماری های التهابی حاد روده، آپاندیسیت و همچنین توسط کودکان زیر ۱۲ سال ممنوع می باشد. به علاوه از آن در دوران بارداری یا زمان شیردهی نمی بایست استفاده شود.

نام علمی گیاه سیاه توسه

عوارض جانبی و هشدارها:

مصرف دراز مدت این گیاه موجب از دست رفتن الکترولیت ها، به ویژه یون پتاسیم شده که در نتیجه ممکن است منجر به بروز هایپر آلدوسترونیسم، مهار حرکات روده ای و افزایش اثر گلیکوزیدهای قلبی گردد. که اثر اخیر احتمالا موجب آریتمی می شود. از دیگر عوارض احتمالی ناشی از مصرف دراز مدت این گیاه، پوکی پیشرونده استخوان می باشد.

هنوز پاسخ این سوال که آیا مصرف دراز مدت داروهای حاوی آنتراسن موجب تشدید امکان بروز سرطان روده بزرگ می شود، به درستی مشخص نشده است. بررسی های اخیر نیز بیانگر آن است که هیچ رابطه قطعی بین مصرف داروهای حاوی آنتراسن و امکان بروز اس حال روده بزرگ وجود ندارد.

مصرف این گیاه توسط کودکان زیر ۱۲ سال ممنوع می باشد.

استفاده در دوران بارداری:

مصرف این گیاه در دوران بارداری ممنوع است.

استفاده در دوران شیردهی:

مصرف این گیاه در دوران شیردهی ممنوع است.

مصرف بیش از حد:

استفراغ و ناراحتی های اسپاسمی دستگاه گوارش از جمله عوارض جانبی ناشی از مصرف داروهای ملین و یا مصرف بیش از حد آنها می باشد.

روش مصرف:

پوست این گیاه به صورت اشکال دارویی جامد و همچنین فرآورده های ترکیبی تجاری مورد استفاده به صورت خوراکی در دسترس است.

طرز تهیه چای: بر روی ۲ گرم داروی ریز خرد شده، مقداری آب جوش ریخته شده، پس از ۱۵ دقیقه صاف کنید. می توان گیاه مزبور را نیز در مقداری آب سرد به مدت ۱۲ ساعت خیساند. روزانه یک فنجان چای صبح و عصر میل گردد. بهترین مقدار مصرف برای فرد، عبارت است از کمترین مقدار مورد نیاز آن جهت نرم نگه داشتن مدفوع می باشد.

از پوست این گیاه نمی بایست به طور مداوم به مدت بیش از ۱ تا ۲ هفته استفاده نمود.

اینستاگرام:
از طریق لینک زیر ما را در اینستاگرام دنبال کنید:

مرجع گیاهان دارویی در اینستاگرام

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید