ترکیبات و خواص سنبل ختایی – آنجلیکا

0
477

معرفی کامل سنبل ختایی:

ارتفاع گیاه سنبل ختایی به ۵۰  تا ۲۵۰ سانتی متر می رسد و ساقه های زیر زمینی آن کوتاه. قوی، گوشتی و دارای ریشهای فیبری بلند است . ساقه های آن افراشته، در قاعده به کلفتی بازو، مدور، توخالی و دارای شیار های طولی ظریف و در پایین مخلوط با رنگ قرمز  است. برگها بسیار بزرگ به اندازه 60 تا 90 سانتی متر و 3 بار شانه ای بوده. دمبرگ های آن توخالی می باشد. برگچه های تخم مرغی شکل و در حاشیه اره ای نامنظم هستند. غلاف برگ بزرگ و بادکرده می باشد.

گل و میوه های این گیاه  به رنگ سفید متمایل به زرد بوده که درون چترهایی به شعاع  زیاد قرار دارد.

پیش کاسه ضعیف و شامل براکته های متعدد با نوکهای کوچک می باشد. گلبرگها دارای نوک نامحسوس و فاقد دندانه هستند.  میوه بادار و به طول حدود 7 و عرض حدود 4 میلی متر است. پوست خارجی میوه از داخل آن جدا می شود.

این گیاه دارای بوی تند قوی و مزه شیرین می باشد.

 از قسمت های دانه کامل و ریشه این گیاه به عنوان مصارف دارویی استفاده می شود.

فواید درمانی سنبل ختایی

محل رویش سنبل ختایی :

تصور می شود که منشا اصلی این گیاه سوریه هند یا لهستان باشد. امروزه گیاه مزبور به صورت خودرو در سواحل دریای شمال و بالتیک تا شمال لاپلاند يافت شده و در مناطق دیگر جهان نیز کاشته می شود.

نحوه فرآوری :

دانه آنجلیکا شامل میوه های این گیاه است که از تیرماه  ماه جمع آوری شده در هوای آزاد یا در آون خشک گردیده . سپس به وسیله خرد کردن از چتر ها جدا می شود ، برگ آنجلیکا  شامل بخش های هوایی این گیاه می باشد ریشه آنجلیکا شامل ریشه و ساقه های زیر زمینی خشک شده گیاه است.

ترکیبات سنبل ختایی:

ترکیبات میوه سنبل ختایی:

شامل روغن های فرار که حاوی هگزا متیل فتالات ، آلفا، پینن ، بتا – فلاندرن، بورنئول، کامفن، بتا – بیزابولن، لاکتون های ماکرو سیکلیک (عامل ایجاد بو ) از قبیل 15-اکسی پنتا دکن لاکتون می باشد.

فورانوکومارین هایی از قبیل آنجلیسین، برگابتن، ایمپراتورین، اکسی پیوسدانین و گزانتوتوکسین.

روغن ثابت، فیتوسترول هایی مانند سیتوسترول و سیگماسترول.

ترکیبات برگ سنبل ختایی :

روغن های فرار که عمدتأ حاوی میرسن (۱۷ تا ۲۹ درصد)، پارا – سیمن، لیمونن، سیس – و ترانس – آسيمن، آلفا – فلاندرن، بتا – فلاندرن و آلفا پینن است. فورانوکومارین ها شامل آنجلیسین، برگابتن، ایمپراتورین، ایزوایمپراتورین، اکسی پیوسدانین و آرخان جلیسین می باشد.

ترکیبات ریشه سنبل ختایی:

فلاونوییدها، مشتقات کافئیک اسید از قبیل کلروژنیک اسید، روغن فرار که مهمترین اجزای تشکیل دهنده آن شامل آلفا و بتا- فلاندرن، آلفا – پینن، لاكتون های ماکروسیکلیک شامل پنتا و هپتاد کانولید هستند. فورانو کومارین ها که شامل بر گاپتن ، گزانتوتوکسین، اسکوپولتین و اومبليفرون می باشند.

خواص درمانی سنبل ختایی:

فورانو کومارین های موجود در میوه گیاه مزبور ، متوقف کننده رشد سلولی و عامل ایجاد سمیت نوری هستند. اثرات ضد اسپاسم، محرک ترشح شیره گوارشی و صفرا آور میوه این گیاه، ناشی از وجود ترکیبات آماروئيد آروماتیک آن می باشد.

روغن فرار و فورانوکومارین های موجود در برگ این گیاه شديداً موجب تحریک پوست و غشاء مخاطی می گردند (درماتیت آنجلیکا). اثرات ضد اسپاسم، محرک ترشح شیره گوارشی و صفرا آور برگ گیاه مزبور ناشی از وجود ترکیبات آماروئيد آروماتیک آن است.

خواص ریشه گیاه سنبل ختایی:

ریشه این گیاه اثر ضد اسپاسم، صفرا آور، محرک ترشح شیره های معدی دارد.

فرآورده های حاصل از ریشه این گیاه به عنوان سرخ کننده ملایم پوست و نیز جهت درمان نقرس، برونشیت، اختلالات قاعدگی، بی اشتهایی، سوء هاضمه توأم با گرفتگی های خفیف گوارشی، اختلالات کبدی و صفراوی تجویز می گردند.

خواص میوه گیاه سنبل ختایی:

فرآورده های حاصل از میوه گیاه به صورت داخلی برای درمان ناراحتی های کلیه و مجاری ادرار، روده ها، مجاری تنفسی و همچنین جهت درمان ناراحتی های مفصلی و عصبی استفاده می شود. فرآورده های مزبور همچنین به عنوان معرق مصرف گردیده، سابقا نیز در درمان مالاریا تجویز می شده است.

از فرآورده های حاصل از میوه این گیاه جهت مصارف خارجی به صورت پماد جهت درمان آلودگی با شپش تن استفاده می شود.

[su_box title=”مطالب مرتبط:” box_color=”#8000b0″ title_color=”#ffffff”]برای از بین بردن شپش می توانید مطلب “خواص گیاه سیر” را بخوانید.[/su_box]

خواص برگ گیاه سنبل ختایی:

 از برگ این گیاه به عنوان مدر و معرق استفاده می شود.

عوارض جانبی و هشدارها :

تاکنون هیچ گونه  عارضه جانبی مضر و خطرناک ناشی از مصرف صحیح مقادیر درمانی گیاه مزبور مشاهده نشده است ولی ممکن است در برخی موارد به دنبال تماس با شیره گیاه، بیماری فتودرماتوز ایجاد شود.

استفاده در دوران بارداری:

 از فرآورده های حاصل از اندام های هوایی و میوه این گیاه در هنگام بارداری مجاز نمی باشد.

فلورائوکوماربین های موجود در ریشه موجب حساس ساختن پوست به نور شده که این امر خود باعث التهاب پوست در معرض پرتوهای فرابنفش می گردد. بنابراین توصیه می شود در هنگام گرفتن حمام آفتاب یا تماس با مقادیر زیاد پرتو فرابنفش، از مصرف فرآورده های حاوی ریشه گیاه خودداری گردد.

تداخل های دارویی:

نسبتا مخاطره آمیز:

مصرف همزمان این گیاه با داروهای ضد انعقاد و لخته خون  ممکن است موجب افزایش خطر خونریزی گردد.

کم مخاطره:

هپارین هایی با وزن مولکولی کم مصرف همزمان این گیاه با داروهای مزبور ممکن است موجب افزایش خطر خونریزی گردد.

نحوه مصرف:

 از ریشه پودر شده و سایر فرآورده های جالينوسی خوراکی به صورت داخلی استفاده می شود.

 عصاره مایع (۱ به ۱)، اسانس، تنتور (۱ به ۵) به صورت فراورده های این گیاه استفاده می شود.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید